Работници од Непал за работа во Северна Македонија.
Регрутација и легално вработување

Непалците веќе со децении работат по договор во Катар, Обединетите Арапски Емирати, Малезија и Јужна Кореја, па добро ги познаваат сменската работа, режимот на безбедност при работа и животот далеку од дома. Работодавачите најчесто истакнуваат три работи: многу ниска флуктуација, мирен пристап кон физичката работа и лојалност кон фирмата. Ова е насока за компании кои бараат стабилна, долгорочна кадра, а не сезонска замена.

1) Разговор за потребите, понуда и договор со работодавачот, 2) преселекција на кандидатите преку лиценцирана агенција во Катманду – проверка на искуство, референции и сертификати CTEVT/NSTB, 3) единствена дозвола за привремен престој и работа што ја издава МВР во соработка со Агенцијата за вработување на Република Северна Македонија, 4) согласност за заминување (labour approval) во непалскиот Оддел за вработување во странство, 5) подготовка на кандидатот и виза Д – барањата на државјани на Непал ги прима дипломатско-конзуларно претставништво на РСМ во Њу Делхи, 6) пристигнување, сместување, регистрација и вклучување во компанијата.

Реално 1–3 месеци од потпишување на договорот до првиот работен ден. Најдолгите фази се единствената дозвола за престој и работа (обично 30–60 дена), постапката за согласност за заминување на непалска страна и терминот за виза во Њу Делхи. Кај поголеми групи фазите се преклопуваат, па следните транши пристигнуваат побрзо.

Северна Македонија нема во Катманду претставништво што прима барања за долгорочни визи. Барањата на државјани и резиденти на Непал ги обработува дипломатско-конзуларното претставништво на РСМ во Њу Делхи заедно со точката за прием на барања VFS Global. Ова значи дека кандидатот мора да патува до Индија за поднесување документи и биометрија. Оваа фаза ја планираме однапред: термин, превоз, преноќиште и целосна документација – ова е местото каде неискусните агенции најчесто губат недели.

Англискиот е во Непал наставен јазик во голем дел од училиштата и на техничките насоки, а кандидатите со искуство во Персискиот Залив го користат на градилишта и во производствени хали. Нивото варира – секогаш го проверуваме на разговор и го опишуваме во профилот на кандидатот. Непалците брзо усвојуваат и основи на македонскиот јазик.

Labour approval (неп. Shramik Swikriti) е согласност на непалскиот Оддел за вработување во странство за заминување на конкретно лице кај конкретен работодавач. Без неа работникот нема да биде пуштен од аеродромот во Катманду, дури и со важечка виза. За барањето се потребни, меѓу другото, demand letter од работодавачот, договор за работа и полномошно. Оваа согласност ја водиме заедно со лиценцирана агенција во Катманду.

Основа е системот CTEVT (Council for Technical Education and Vocational Training) и тестовите за вештини NSTB со нивоа 1–4 – за заварувачи, електричари, ѕидари, браварски и механичари. Освен тоа, постојат и сертификати и референции од договори во Катар, ОАЕ и Малезија. Квалификациите ги проверуваме документарно пред презентација на кандидатот; практичните тестови се дополнителна платена услуга, организирана во Катманду по желба на работодавачот.

Буџетот се состои од трошоци за постапката (единствена дозвола за престој и работа, виза), трошоци за постапката на непалска страна (labour approval, лекарски прегледи), патување на кандидатот до Њу Делхи за виза, авионски билет и надомест за агенцијата. Точната пресметка за конкретно работно место и број на лица ја даваме во понудата пред почетокот – без скриени ставки.

Да. Платата и останатите услови за вработување мора да не бидат полоши од оние за домашните работници на споредливо работно место – тоа е услов за издавање на единствената дозвола за престој и работа и предмет на контрола. Дополнително, непалските прописи за вработување во странство бараат условите од договорот да се совпаѓаат со оние пријавени во постапката за labour approval.

Производство и преработка, магацини и логистика, градежништво и завршни работи, угостителство и хотелиерство, како и ракување со машини. Ова се сектори каде е важна редовноста, сменската работа и подготвеноста за долгорочен договор – токму по ова оваа насока се издвојува најмногу.

Стандардно е сместувањето да го обезбеди работодавачот или агенцијата. Организираме билети, превоз од аеродром, стан во согласност со санитарните барања, регистрација и отворање банкарска сметка. Предлагаме и едноставни културни решенија: пристап до сопствена кујна, земање предвид на празникот Дашаин при распоредот на одмори и определување бригадир-преведувач кај поголемите групи.

Во договорениот пробен период обезбедуваме бесплатна замена на работникот. Во текот на целиот договор компанијата и тимот ги следи еден координатор, кој реагира на проблемите пред да прераснат во флуктуација.